Giải quyết vấn đề tử vong do opioid ngoài y tế: Kinh nghiệm từ Úc

Thứ năm 14/05/2020 11:25

Tại Úc, mỗi hăm có hàng ngàn ca tử vong do sử dụng opioid ngoài y tế. Sử dụng opioid ngoài y tế bao gồm cả việc sử dụng opioid bất hợp pháp như heroin và lạm dụng opioid dược phẩm không được kê đơn theo quy định.

Ảnh minh họa

Hàng ngàn ca tử vong mỗi năm do sử dụng opioid ngoài y tế

Trong một năm, việc sử dụng opioid ngoài y tế đã gây ra hơn 2.200 ca tử vong, 32.000 lượt nhập viện tại Úc.

Trong một báo cáo được công bố mới đây, Viện nghiên cứu sử dụng chất quốc gia, Đại học Curtin đã định lượng chi phí xã hội cho việc lạm dụng opioid dược phẩm và sử dụng opioid bất hợp pháp tại Úc trong năm tài chính 2015-16.

Trước đó, một cuộc khảo sát của Úc cho thấy hơn 645.000 người đã sử dụng opioids ngoài y tế trong năm trước.

Nhưng do sự kỳ thị xung quanh việc sử dụng opioid, các ước tính từ các cuộc điều tra quốc gia về việc có bao nhiêu người sử dụng opioid ngoài y tế hoặc bao nhiêu người sẽ được phân loại là phụ thuộc vào việc sử dụng vụng trộm có thể bị đánh giá thấp.

Các nhà khoa học đã sử dụng kết quả từ nghiên cứu Gánh nặng bệnh tật toàn cầu để ước tính hơn 104.000 người ở Úc bị lệ thuộc opioid trong năm 2015-16.

Số ca tử vong ở Úc do opioid dược phẩm vượt xa những người nghiện heroin.

Trong năm 2017, chỉ có 28% trường hợp tử vong do opioid liên quan đến opioid bất hợp pháp. Trong khi đó 63% liên quan đến opioids dược phẩm và phần còn lại liên quan đến việc sử dụng cả hai loại.

Những chi phí khổng lồ

Tử vong sớm liên quan opioid chiếm khoảng 80% chi phí cho xã hội, cả về chi phí hữu hình và vô hình.

Vì tuổi trung bình của tử vong do opioids là khá trẻ (43 tuổi), mỗi cái chết dẫn đến nhiều năm tiềm năng của cuộc sống bị mất. Các nhà khoa học tính toán 70.000 năm cuộc đời đã bị mất do hậu quả của những cái chết sớm do opioids trong năm 2015-16.

Chi phí vô hình là giá trị mà xã hội sẵn sàng trả để ngăn chặn những cơn đau hoặc cái chết sớm, mà chúng ta tìm đến thông qua một loạt các kỹ thuật mô hình.

Các chi phí hữu hình là những đóng góp kinh tế mà người quá cố sẽ có được thông qua việc làm và công việc gia đình không được trả lương, cũng như các chi phí cho người sử dụng lao động trong việc thay thế một nhân viên.

Liên quan các chi phí hữu hình, tội phạm chiếm tới 940 triệu USd, chi phí tại nơi làm việc như vắng mặt và thương tật là 460 triệu USD, chăm sóc bệnh nhân nội trú 250 triệuUSD và chi phí cho các dịch vụ y tế khác là 830 triệu USD.

Dựa trên dữ liệu từ nghiên cứu Gánh nặng bệnh tật toàn cầu, chúng tôi ước tính giá trị của chất lượng cuộc sống bị mất đối với 104.000 người phụ thuộc vào opioid ở mức 14,9 tỷ USD.

Các nhà khoa học cũng xem xét chất lượng cuộc sống bị mất cho các đối tác và trẻ em sống với một người phụ thuộc vào opioids. Theo tính toán, có hơn 41.000 người lớn và 70.000 trẻ em sống trong các hộ gia đình này trong năm 2015-16.

Dựa trên nghiên cứu về tác động của việc sống chung với người nghiện rượu, ước tính giá trị chất lượng cuộc sống bị mất của họ là 12 tỷ USD.

Giải quyết vấn đề

Kể từ mức thấp 529 trường hợp tử vong trong năm 2006, chúng tôi đã thấy một xu hướng gia tăng tử vong do sử dụng thuốc phiện ngoài y tế ở  Úc. Nhưng các sáng kiến ​​gần đây có thể phục vụ  để giảm tử vong và các chi phí khác.

Ở Úc, việc mang naloxone (một loại thuốc có thể đảo ngược tác dụng của quá liều opioid) về nhà, ngày càng có sẵn với sự hỗ trợ từ chính phủ liên bang, tiểu bang và các vùng lãnh thổ.

Hầu hết các trường hợp tử vong được ghi nhận do độc tính của thuốc (quá liều), bệnh gan và ung thư gan do vi rút viêm gan C (HCV) chiếm 39% tử vong do opioid ngoài y tế.

Vào tháng 3 năm 2016, Chương trình Phúc lợi Dược phẩm đã trợ cấp một phương pháp điều trị mới cho HCV.

Sự phát triển này có khả năng làm giảm rõ rệt bệnh liên quan đến HCV và tử vong cho những người phụ thuộc vào opioid. Một nghiên cứu ở New South Wales đã ghi nhận sự sụt giảm đáng kể về tử vong và bệnh tật liên quan đến HCV trong một dân số rộng lớn hơn.

Các chương trình kim và ống tiêm vẫn quan trọng trong việc ngăn ngừa virus gây bệnh cho những người tiêm opioid. Cùng với việc tiếp cận điều trị opioid (cả dược lý và tâm lý xã hội), các chương trình này là trọng tâm trong nỗ lực ngăn ngừa, giảm các bệnh liên quan đến opioid và tử vong.

Điều quan trọng là phải nhận ra chi phí thường được ước tính, ví dụ như khoảng thời gian một bác sĩ đa khoa dành để điều trị các bệnh liên quan đến opioid.

Ngoài ra còn có các chi phí khác, chẳng hạn như các nỗ lực tại biên giới để giải quyết việc nhập khẩu thuốc.

Các nghiên cứu chi phí xã hội như thế này cung cấp trọng tâm về các tác hại tổng thể liên quan đến một điều kiện có thể thúc đẩy tranh luận, cải cách chính sách và phân bổ các nguồn lực y tế.

Điều quan trọng là tiếp tục tăng cường khả năng tiếp cận một loạt các phương pháp điều trị cho sự phụ thuộc opioid và tiếp tục với các chiến lược khác đã có để giải quyết tình trạng này.

Bên cạnh đó, cần tập trung vào việc kiểm tra tác động của việc cung cấp trực tuyến các loại thuốc và các loại dược phẩm khác ngoài quy định y tế, và phát triển các phản ứng có mục tiêu khi được chỉ định.

Nhật Thy